Προστασία έναντι υπερτάσεων

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία ασφαλιστικών εταιρειών, οι υπερτάσεις ρεύματος είναι η κύρια αιτία βλαβών σε ηλεκτρονικές συσκευές – με ζημιές που ξεπερνούν τα 200 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία του προτύπου εγκατάστασης IEC/HD 60364-4-44 το οποίο καθιστά υποχρεωτική την προστασία από υπερτάσεις σε ιδιωτικές κατοικίες, μικρές επιχειρήσεις και εμπορικά κτίρια. Η προστασία από υπερτάσεις χρησιμεύει ως μέρος της προληπτικής πυροπροστασίας στα κτίρια. Προστατεύει την ηλεκτρολογική εγκατάσταση και τις συνδεδεμένες σε αυτήν ηλεκτρικές συσκευές από τη φθορά και την καταστροφή, διασφαλίζοντας τη συνεχή διαθεσιμότητα του συστήματος. Η προληπτική πυροπροστασία βελτιώνει επίσης σημαντικά και την προστασία των ανθρώπων από πιθανή πυρκαγιά. Μερικά στοιχεία για την Ελλάδα δείχνουν τους κινδύνους:
- 76.102 κεραυνοί καταγράφηκαν στις 10 Αυγούστου 2008
- 20 θάνατοι (2011-2020)
- Περίπου 6 πυρκαγιές το χρόνο (2000-2011)

Προστασία έναντι υπερτάσεων από τη Hager

Υπερτάσεις

Οι διάφοροι τύποι υπερτάσεων που εμφανίζονται στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις μπορεί να διαφέρουν
ως προς τη διάρκεια και το πλάτος τους. Ανάλογα με το αίτιο, μια υπέρταση μπορεί να διαρκέσει μερικές
εκατοντάδες μsec, ώρες ή ακόμα και ημέρες, με πλάτη από μερικά mV έως δεκάδες kV. Οι κεραυνοί είναι
μια από τις αιτίες υπερτάσεων. Τα άμεσα και έμμεσα κεραυνικά κρούσματα μπορούν να οδηγήσουν όχι μόνο σε πολύ υψηλές υπερτάσεις, αλλά και υψηλές τιμές ρεύματος με μεγάλη διάρκεια, προκαλώντας πολύ
σοβαρές επιπτώσεις.

Ποιες είναι οι συνηθέστερες αιτίες των υπερτάσεων σε ένα ηλεκτρικό σύστημα;
  • Κεραυνοί – άμεσα κεραυνικά πλήγματα στο κτίριο ή στο εναέριο δίκτυο κοντά στο κτίριο
  • Κεραυνοί – στο εναέριο δίκτυο Χαμηλής Τάσης κοντά στο κτίριο
  • Κεραυνοί – έμμεσο πλήγμα σε κοντινή απόσταση από το κτίριο
  • Υπερτάσεις και σφάλματα από χειρισμούς διακοπτών στο δίκτυο παροχής

Ποιες είναι οι συνηθέστερες αιτίες των υπερτάσεων σε ένα ηλεκτρικό σύστημα;

  • Άμεση ατμοσφαιρική εκφόρτιση (κεραυνός) στο αλεξικέραυνο του κτιρίου
  • κεραυνικό πλήγμα στο δίκτυο χαμηλής τάσης
  • κεραυνικό πλήγμα σε κοντινή απόσταση από το κτίριο
  • υπερτάσεις και σφάλματα στο δίκτυο παροχής
άμεσο κεραυνικό πλήγμα
κυματομορφή 10/350μs
έμμεσο, μακρινό κεραυνικό πλήγμα στη γραμμή παροχής
κυματομορφή 8/20μs
ή
κεραυνικό πλήγμα κοντά στην παροχή του κτιρίου
κυματομορφή 10/350μs
έμμεσο, μακρινό κεραυνικό πλήγμα σε γειτονικό κτίριο ή σε δέντρο, φαινόμενο επαγωγής
κυματομορφή 8/20μs

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;

• Απώλεια ανθρώπινης ζωής, τραυματισμοί ανθρώπων
• Πυρκαγιά
• Μερική ή/και ολική καταστροφή του εξοπλισμού
• Φθορά ηλεκτρονικού εξοπλισμού από συχνές υπερτάσεις μεγάλου πλάτους.
• Απώλεια χρημάτων λόγω του χρόνου που η εγκατάσταση μένει χωρίς τροφοδότηση

Ολοκληρωμένη προστασία σε μία γκάμα

Η νέα πλήρης γκάμα απαγωγών υπέρτασης της Hager ολοκληρώνει την προστασία των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, ικανοποιώντας τις απαιτήσεις των νομοθετημένων προτύπων που είναι σε ισχύ. Δημιουργώντας μια διάταξη προστασίας και συνδυάζοντας απαγωγούς υπέρτασης Τύπου 1, 2 και 3, όπως ορίζει το IEC/HD 60364, καθώς και απαγωγούς ασθενών ρευμάτων προστατεύετε πλήρως την εγκατάσταση.

Απαγωγοί Τύπου 1+2

Ενσωματώνουν σε μια μόνο συσκευή τα χαρακτηριστικά των Τύπων 1 και 2, παρέχοντας συνολική προστασία στην εγκατάσταση τόσο έναντι υπερτάσεων από κεραυνικά όσο και από κρουστικά ρεύματα, εξοικονομώντας κόστος και χώρο στον ηλεκτρολογικό πίνακα. Τοποθετούνται σε εγκαταστάσεις που τροφοδοτούνται από εναέριο δίκτυο ή/και διαθέτουν εξωτερικό σύστημα αντικεραυνικής προστασία (αλεξικέραυνο).

Απαγωγοί Τύπου 2

Τοποθετούνται σε όλες τις εγκαταστάσεις ως η βασική προστασία έναντι υπερτάσεων, τόσο μεμονωμένα όσο και σε συνδυασμό με απαγωγούς Τύπου 1. Η προστασία Τύπου 2 επαναλαμβάνεται στα διάφορα επίπεδα διανομής, δηλαδή σε υποπίνακες που τροφοδοτούν τα τελικά κυκλώματα των γραμμών όταν το μήκος τους ξεπερνά τα 10 μέτρα.

Απαγωγοί Τύπου 3

Χρησιμοποιούνται για την προστασία του εξοπλισμού στο τέλος της γραμμής (έως 5 μέτρα μέχρι το φορτίο). Δεδομένου ότι εγκαθίστανται κοντά στον υπό προστασία εξοπλισμό, υπάρχουν διαφορετικές εκδόσεις Τύπου 3. Τοποθετούνται σε κουτιά διακλάδωσης, κανάλια, ενδοδαπέδια κουτιά και πολύπριζα γραφείων ενώ είναι διαθέσιμοι και σε έκδοση ράγας για τοποθέτηση στον ηλεκτρολογικό πίνακα.

3 Τύποι απαγωγών υπέρτασης

Απαραίτητοι σε κάθε είδος εγκατάστασης που τροφοδοτείται από εναέριο δίκτυο ή διαθέτει εξωτερικό σύστημα αντικεραυνικής προστασίας. Παρέχουν προστασία έναντι υπερτάσεων με κυματομορφή 10/350μs η οποία σχετίζεται με τους κεραυνούς. Παρέχεται προστασία στην εγκατάσταση όταν το κεραυνικό ρεύμα διοχετεύεται στον αγωγό ισοδυναμικής σύνδεσης της εγκατάστασης μέσω της γείωσης ή του αλεξικέραυνου.
Τοποθετούνται σε κτίρια με παροχή από εναέρια γραμμή ή/και που διαθέτουν εξωτερικό σύστημα αντικεραυνικής προστασίας (αλεξικέραυνο), όσο το δυνατόν πιο κοντά στην είσοδο, αποτρέποντας την εξάπλωση του κεραυνικού ρεύματος. Συνδυάζονται πάντα με αντικεραυνικά Τύπου 2 για την προστασία των εγκαταστάσεων μέχρι τις συνδεδεμένες συσκευές.
Αποτελούν τη βασική προστασία έναντι υπερτάσεων για όλες τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Παρέχουν προστασία έναντι υπερτάσεων από κρουστικά ρεύματα κυματομορφής 8/20μs, που οφείλονται είτε σε έμμεσα κεραυνικά πλήγματα, είτε προέρχονται από το δίκτυο διανομής. Προστατεύουν την εγκατάσταση, τα φορτία και τον εξοπλισμό της εγκατάστασης, σταματώντας την εξάπλωση των υπερτάσεων.
Τοποθετούνται στην αρχή της εγκατάστασης μετά τους απαγωγούς υπέρτασης Τύπου 1 (αν υπάρχουν) στον γενικό πίνακα καθώς και στους υποπίνακες της εγκατάστασης. Πρέπει να τοποθετούνται πριν από ευαίσθητο εξοπλισμό ώστε να τον προστατεύουν από κρουστικά ρεύματα και υπερτάσεις λόγω χειρισμών.
Είναι συσκευές επιμέρους προστασίας, που χρησιμοποιούνται για την προστασία ευαίσθητου ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Με χαμηλή χωρητικότητα εκφόρτισης, οι απαγωγοί υπέρτασης Τύπου 3 συνιστώνται και εγκαθίστανται ως συμπλήρωμα των Τύπου 2 και χαρακτηρίζονται από συνδυασμό κυματομορφών τάσης (1,2/50μs) και ρεύματος (8/20μs).
Τοποθετούνται κοντά στο υπό προστασία ευαίσθητο φορτίο, μετά τον απαγωγό Τύπου 2 και ξεχωριστά σε κάθε γραμμή φορτίου, σε υποπίνακες, σε κανάλια, πολύπριζα γραφείου, σε ενδοδαπέδια κουτιά ή ακόμη και σε κουτιά διακλάδωσης.

Οδηγός επιλογής απαγωγών υπέρτασης
σύμφωνα με τον τύπο τους

H γκάμα των απαγωγών αφορά τα ακόλουθα 2 είδη προστασίας:
01
Γενική προστασία:

Συσκευές με υψηλή ή μέση ικανότητα απαγωγής,
συμβατές με το προβλεπόμενο ρεύμα εκφόρτισης προς
γη. Το επίπεδο προστασίας πρέπει να είναι επαρκές για
την προστασία των συσκευών των κατηγοριών I έως IV.
Αυτό το επίπεδο προστασίας κυμαίνεται από 1,5 έως
6 kV για εγκαταστάσεις 230/400 V. Έτσι, η επιλογή του
απαγωγού θα πρέπει να είναι μεταξύ Τύπου 1 ή Τύπου
2, που αντιπροσωπεύει προστασία έναντι υπερτάσεων
κυματομορφής 10/350μs ή/και 8/20μs.
02
Επιμέρους προστασία:

Συσκευές με μειωμένο επίπεδο προστασίας
(Up≤1000V), προκειμένου να περιορίζουν τις
αιχμές των υπερτάσεων και να προστατεύουν τον
πιο ευαίσθητο εξοπλισμό. Με αυτόν τον τρόπο,
θα πρέπει να επιλέγεται ένας τύπος προϊόντος
που έχει επαρκή απόκριση στην προστασία από
υπερτάσεις κυματομορφής 8/20μs ή/και 1,2/50μs.

Προστασία ασθενών ρευμάτων

Η είσοδος ενός κρουστικού ρεύματος σε ένα κτίριο μπορεί να γίνει και από άλλα σημεία, όπως είναι το τηλεφωνικό καλώδιο ή το καλώδιο δικτύου και το ομοαξονικό καλώδιο κεραίας. Οι νέοι απαγωγοί υπέρτασης επιμέρους προστασίας ασθενών ρευμάτων σειράς SPK προσφέρουν ολοκληρωμένη λύση προστασίας για τηλεφωνικά δίκτυα, δίκτυα Ethernet, βιομηχανικά δίκτυα (πχ Modbus), ομοαξονικά καλώδια και γραμμές αισθητηρίων 4-20mA (πχ ενός μετεωρολογικού σταθμού).
6875151.3324

Τι κινδυνεύει περισσότερο

  • Ηλεκτρικές συσκευές σε κατοικίες, κτίρια γραφείων, εμπορικά ή δημόσια κτίρια και εθνικά μνημεία: βλάβες ή ολική καταστροφή
  • Πυλώνες κινητής τηλεφωνίας: διακοπή λειτουργίας του δικτύου
  • Computer rooms/ Data centers: πρόβλημα στη μεταφορά και αποθήκευση δεδομένων
  • Εξειδικευμένα κτίρια όπως εργαστήρια και τράπεζες: διακοπή υπηρεσιών
  • Κεραίες: διαταραχές στη μετάδοση σήματος

Προστατεύοντας την ανθρώπινη ζωή

Βασικά πλεονεκτήματα:
  • Ευκολία επιλογής του κατάλληλου απαγωγού υπέρτασης, καθώς η γκάμα είναι κατάλληλη για όλα τα συστήματα γείωσης
  • Ποιότητα: υψηλά standards παραγωγής
  • Συμμόρφωση με όλα τα διεθνή πρότυπα και κανόνες που αποδεικνύονται από πιστοποιητικά τρίτων φορέων
  • Εύκολη και ασφαλής εγκατάσταση
  • Συμβατότητα με τον υπάρχοντα εξοπλισμό
  • Τεχνολογία spark-gap στον ουδέτερο, η οποία προσδίδει μεγαλύτερη χωρητικότητα εκφόρτισης

Προστασία οικιακών εγκαταστάσεων

Οι μονοκατοικίες συνήθως δεν απαιτούν εξωτερικό Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας (ΣΑΠ). Αυτό σημαίνει ότι συνήθως δεν διαθέτουν αλεξικέραυνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις εφαρμόζεται μόνο το IEC/HD 60364-4-44 για την προστασία από υπερτάσεις. Για τη συμμόρφωση με τις ελάχιστες απαιτήσεις, η Hager συνιστά την εγκατάσταση των απαγωγών υπέρτασης Τύπου 2 κοντά στην είσοδο της παροχής. Εάν το μήκος του καλωδίου μέχρι τον υποπίνακα ή την τελική συσκευή ξεπερνάει τα δέκα μέτρα, το πρότυπο συνιστά επιπρόσθετα την εγκατάσταση απαγωγών Τύπου 2 και Τύπου 3.

Προστασία εμπορικών εγκαταστάσεων

Όσο οι ενεργειακές απαιτήσεις των κτιρίων αυξάνονται, τόσο αυξάνεται και η ανάγκη για προστασία από υπερτάσεις. Σε εμπορικά και βιομηχανικά κτίρια συνήθως εγκαθίσταται εξωτερικό Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις ισχύουν και τα δύο πρότυπα IEC/EN 62305 και IEC/HD 60364. Για τη συμμόρφωση με τις ελάχιστες απαιτήσεις, η Hager συνιστά την εγκατάσταση των απαγωγών υπέρτασης συνδυαστικού Τύπου 1+2 κοντά στην είσοδο της παροχής. Ομοίως με τις οικιακές εγκαταστάσεις, εάν το μήκος του καλωδίου μέχρι τον υποπίνακα ή την τελική συσκευή ξεπερνάει τα δέκα μέτρα, το πρότυπο συνιστά επιπρόσθετα την εγκατάσταση απαγωγών Τύπου 2 και Τύπου 3.